Trăng mờ tốt lúa nỏ, trăng tỏ tốt lúa sâu
Người xưa nhìn trăng đoán mùa: trăng mờ thì lúa ruộng cao tốt, trăng sáng thì lúa ruộng trũng tốt.
Ý nghĩa
"Nỏ" nghĩa là khô, chỉ chân ruộng cao, ít nước; "lúa sâu" là lúa cấy ở ruộng trũng, nhiều nước. Câu ghi lại kinh nghiệm nhìn trăng để đoán mùa: khi trăng mờ thì ruộng cao được mùa, khi trăng tỏ thì ruộng trũng được mùa. Đây là kinh nghiệm dân gian chứ không phải dự báo khoa học, nhưng cho thấy ông bà ta chú ý từng thay đổi nhỏ của bầu trời để sắp xếp việc đồng áng.
Ví dụ
Đi rước đèn về, hai bố con thấy trăng mờ sau mây; bố đọc "Trăng mờ tốt lúa nỏ, trăng tỏ tốt lúa sâu" rồi giải thích ruộng cao, ruộng trũng là gì.
Chủ đề
Câu liên quan
Tục ngữ
Muốn ăn lúa tháng Năm, trông trăng rằm tháng Tám
Ca dao
Người ta đi cấy lấy công,Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.Trông trời, trông đất, trông mây,Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.Trông cho chân cứng đá mềm,Trời yên biển lặng mới yên tấm lòng.
Tục ngữ
Tỏ trăng mười bốn được tằm,Đục trăng hôm rằm thì được lúa chiêm.
Ca dao
Cày đồng đang buổi ban trưa,Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.Ai ơi bưng bát cơm đầy,Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.