Tỏ trăng mười bốn được tằm,Đục trăng hôm rằm thì được lúa chiêm.
Đêm mười bốn trăng sáng thì nuôi tằm tốt, đêm rằm trăng mờ thì vụ lúa chiêm được mùa.
Ý nghĩa
Câu ghi lại cách ông bà ta xem trăng hai đêm liền, đêm mười bốn và đêm rằm, để đoán mùa màng. Trăng đêm mười bốn sáng trong là điềm tốt cho nghề nuôi tằm, còn trăng đêm rằm hơi đục lại hứa hẹn vụ lúa chiêm bội thu. Các bài viết về Tết Trung thu thường nhắc câu này cùng tục ngắm trăng rằm tháng Tám. Đây là kinh nghiệm dân gian, cho thấy người xưa quan sát trời đất rất kỹ.
Ví dụ
Đêm mười bốn tháng Tám, hai mẹ con ra ban công ngắm trăng; mẹ kể câu "Tỏ trăng mười bốn được tằm" và hẹn mai xem trăng rằm có đục không.
Dị bản
- Tỏ trăng mười bốn được tằm Đục trăng hôm rằm thì tốt lúa chiêm
- Tỏ trăng mười bốn được tằm, tỏ trăng hôm rằm thì được lúa chiêm
- Tỏ trăng mười bốn được tằm Tỏ trăng hôm rằm thì được lúa chiêm
Chủ đề
Câu liên quan
Tục ngữ
Muốn ăn lúa tháng Năm, trông trăng rằm tháng Tám
Ca dao
Người ta đi cấy lấy công,Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.Trông trời, trông đất, trông mây,Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.Trông cho chân cứng đá mềm,Trời yên biển lặng mới yên tấm lòng.
Tục ngữ
Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.
Tục ngữ
Tháng Tám nắng rám trái bưởi